Uopšteno o raftingu

Rafting bi mogli opisati kao izazovnu, uzbudljivu, rekreativnu, avanturističku aktivnost koristeći  gumene naduvane nepotopive čamce za kretanje po rijekama. Poenta je čamcima prelaziti preko riječnih brzaka u cilju uzbuđenja I zabave putnika. Razvoj ove sportske djelatnosti postao je popularan od sredine sedamdesetih godina prošlog vijeka. Smatra se jednim od extremnih sportova, jer vožnja po velikim bukovima I brzacima može biti veoma opasna.

Na rafting se kreće na sopstvenu odgovornost, ali samo uz prisustvo obučenih ljudi koji će upravljati čamcom I bezbjedno vas spustiti do odredišta. Ti ljudi se nazivaju SKIPERI, I svi su odrasli na ovim rijekama I prošli rigorozne obuke I treninge da bi bili najbolji u svom poslu. Svaki od naših skipera posjeduje licence za bavljenje ovom djelatnošću, izdate od strane IRF (International rafting federation) Ili  od strane Lučke kapetanije Brčko.

Ukoliko se raftingom ne bavite profesionalno, već samo avanturistički, nije vam potrebno neko posebno prethodno znanje I vještina da bi ste iskusili sve čari ovog jedinstvenog uzbuđenja, sem naravno, avanturističkog duha.  Prije svakog kretanja u novu avanturu skiper će vam održati kratak ali detaljan safety brifing o pravilima ponašanja na čamcu. Veoma je važno da se pridržavate onoga što vam skiper govori, jer to vam garantuje potpunu bezbjednost.

Svaki putnik dobija obaveznu opremu bez koje ne može krenuti na spust, a koja se sastoji od: prsluka za spašavanje, kacige I vesla. Neoprensko odijelo I čizme su prateća oprema koju takođe zadužujute prije polaska. Važno je napomenuti da je rafting aktivnost koja podrazumjeva aktivnu angažovanost svih putnika, tj niko na čamcu ne treba da bude pasivan posmatrač, već aktivan učesnik u veslanju.

Međunarodna skala vrednovanja stepena bukova:

Stepen   I:     Veoma male nemirne površine, koje možda zahtjevaju određeno manevrisanje
Stepen   II:    Određene nemirne površine, prisustvo stijene, možda zahtjevaju manevrisanje
Stepen   III:  Bukovi,  manji talasi,  brzaci I manje vodene role, zahtjevaju značajnija manevrisanja
Stepen   IV:  Bukovi, srednji talasi, prisustvo stijena I vodenih rola, zahtjevaju konstantno  manevrisanje         
Stepen    V:   Veliki bukovi sa velikim zapreminama vode, opasnost od udara u stijene, prisustvo velikih    vodenih rupa I rola, zahtjevaju precizna I konstantna manevrisanja svih učesnika
 Stepen VI:  Ovaj stepen se smatra neprolaznim za neiskusne raftere, tj podrazumjeva obavezno izvrtanje I potencijalnu opasnost po sve putnike. Karakterišu ga ogromni bukovi, stijene koje se ne mogu izbjeći, ogromne količine vode I prisustvo ogromnih virova , vodenih rupa I rola. Mogućnost ozbiljnih povreda.

Rafting na Tari I Drini

Preteča raftinga na ovim rijekama je splavarenje koje je nastalo prije mnogo godina i iz sasvim drugačijih razloga. Osnovni cilj „vožnje“ splavom je bio transport usječene šume iz nepristupačnih djelova kanjona Tare. Rijeka je bila jedini mogući način transporta pa su usječena stabla koja bi gurnuli niz litice do rijeke pratili ljudi na napravljenim splavovima,  nizvodno do njihovog odredišta.To je bio mnogo naporan i opasan posao pogotovo na velikom vodostaju, i ukoliko triftari, kako se zovu vozači splavova, nisu bili izuzetno sposobni svaki udarac u stjenu se mogao završiti sa fatalnim posledicama.

MI VAM NUDIMO NEŠTO SASVIM DRUGO! Kvalitetni čamci, oprema i obučeni skiperi preduslov su da ćete sa nama rafting Tarom doživjeti na najbolji način. Prednost čamaca u odnosu na splav,  pored neuporedivo veće bezbjednosti, je ta da čamac prati površinu vode tako da ćete svaki buk  osjetiti na pravi način! Dovoljno je samo da slijedite osnovne instrukcije skipera i upustite se u avanturu.

Rijeka Tara tokom godine ima varijacije u nivou I visini vodostaja, pa se samim tim mijenja I uzbuđenje koje ona pruža. Najvisočiji vodostaj ima u aprilu I maju mjesecu, I tada njenu bukovi dostižu vrijednost IV, V, a ponekad I VI stepena, mjerenim po međunarodnim standardima. Tada se ne preporučuje dolazak  neiskusnim I manje avanturi nastrojenim osobama. Najbolja riječ koja bi opisala rafting u ovom periodu godine bila bi jednostavno – extremno! Sa dolaskom pravih ljetnih vrućina, vodostaj opada, pa tako opada I stepen bukova koji se nalaze na rijeci.  Naredni ljetni mjeseci predstavljaju raj I uživanje za one umjerenije tipove, željne dobre zabave I provoda na rijeci. Krajem septembra I početkom oktobra vodostaj je najniži. Premda, nerijetko se desi da nas Tara sve iznenadi I naglo nabuja kada to najmanje očekujemo Specifičnost Tare je upravo u tome što se konstantno mijenja, svake godine je drugačija. U svom koritu svake godine izbrusi po neki novi buk, a proguta neki stari.

Tara je plovna na 95km svoga toka. Njen najuzbudljiviji dio nalazi se na zadnjih 20km, od mjesta koje se zove Brštanovica, do sastavaka sa Pivom, gdje nastaje Drina. Ovim tokom ona je I prirodna granica između Crne Gore I Republike Srpske. Na ovom djelu nalazi se preko 20 prelijepih, uzbudljivih I najvećih bukova, koji će vas dovesti do fenomenalnog adrenalinskog uzbuđenja I ekstaze. Kako polazimo sa Brštanovice, respektivno dolaze Brštenovački buk, Borovi, Varda, Ćelije, Mladički, Grab, Čegrla, Papratište…itd.  U zavisnosti od vodostaja rijeke, mijenja se I dužina trajanja spusta, od cca   1.5h u aprilu I maju, do cca 5h u septembru I oktobru. Tokom spusta prave se I nekolike pauze, u kojima hvatamo dah, sabiramo utiske sa pređenog puta I razgledamo okoliš. Na određenim mjestima, oni najhrabriji mogu da se okušaju I u skokovima sa nekih od prirodnih skakaonica u stijenama. Kao svojevrsne atrakcije na donjem toku Tare izdvajaju se tzv Manita vrela, koja se sa visine od oko 20m stropoštavaju u Taru, I vodopad Šipčanica. Fantastičan je doživljaj kada se na vodi u određenom trenutku nađe mnoštvo čamaca prepunih veselih I razdraganih ljudi, koji su tu radi dobre zabave I provoda..

Organizovane ekspedicije kroz gornji tok Tare traju više dana I bazirane su prvenstveno na obilasku kanjona Tare, najdubljeg u Evropi.

Rafting Drinom podrazumjeva onaj dio od njenog nastanka na Šćepan polju, pa do našeg kampa – 5km nizvodno,  I dio od kampa do Foče. Drina je karakteristična po prelijepim obalama I plažama, a manje po brzacima.

Kanjon Tare

Kanjon Tare, kao jedinstvena pojava po svojoj dubini od 1000, a mjestimično i 1300 metara, svrstava se odmah iza Velikog kanjona rijeke Kolorado u SAD. Tara, koja na svom kraju čini sastavnicu Drine, ima tok dug  150 kilometara, a plovna je 95km. Na dijelu toka kroz Nacionalni park “Durmitor”, Tara ima prosječan pad od 3.6 m/km, uslijed čega postoje brojni vodopadi – bukovi i brzaci koji svojom jedinstvenom pojavom upotpunjuju ovaj jedinstveni ambijent.

Čitavim tokom Tara dobija značajne količine vode od brojnih vrela i nekoliko pritoka. Najvažnije pritoke na lijevoj strani su joj Ljutica i Sušica, a najvažnije desne pritoke Vaskovačka rijeka i Draga. Među njima je svakako najpoznatije vrelo Bajlovića sige, izvor na lijevoj obali Tare, izdašnosti više stotina litara u sekundi, kod koga se voda koja izvire iz jezera u pećini Bučavica stropoštava u Taru sa visine od preko 30 i na dužini od oko 150 metara. Od mnoštvo osobenosti Tare posebno mjesto zauzimaju njeni bukovi. Huk nekih većih bukova se čuje i na samim ivicama kanjona. Od preko 40 bukova najpoznatiji su Đavolje laži, Sokolovina, Bijeli kamen, Gornji i Donji tepački buk i dr.

Zbog kvaliteta svoje vode i jedinstvenog eko-sistema, Tara je 1977. godine uvrštena u program “Čovjek i biosfera“ i upisana u ekološki rezervat biosfere Svijeta, čime je zaštićena međunarodno usvojenom konvencijom.

Flora rijeke Tare je uspjela da sačuva brojne vrste biljnog svijeta koje vode porijeklo još iz daleke prošlosti. I ono što je najinteresantnije, mnoge od ovih vrsta su uspjele da sačuvaju svoja iskonska obilježja karakteristična za daleku prošlost. Osim ovih vrsta, biljni svijet u kanjonu se karakteriše šumama razlicitih vrsta: cera, jasena, bukve, crnog jasena i breze. Veliki dio kanjona obrastao je pojedinim stablima četinara, a među njima posebno mjesto zauzima crni bor. Najinteresantniji oblici crnog bora su oni koji su pričvršćeni žilama za golo kamen-liticu i nadneseni nad sami ambis. Najpoznatiji lokalitet, nalazi se u kanjonu na mjestu zvanom Crna poda. Crna poda su proglašena za strogi prirodni rezervat. Tu su borovi visoki i do 50 metara, a dosežu starost i do 400 godina.

Masivi kanjona pružaju izvanredne uslove za život divokoza. To neposredno susjedstvo planine i kanjona, pruža mogućnost sezonskih kretanja, zimi sa hladnih visina u župske kanjone, a ljeti obratno, iz kanjona prema vrhovima Durmitora. Divokoza je, inače, stanovnik planinskih visina i strmina i lako se kreće po kamenjarima, stijenama i planinskim kanjonima. Osim divokoze, kao redovni stanovnici kanjonskih prostora javljaju se srna i divlja svinja. Tara je bogata i ribom. U njenom slivu živi pastrmka potočarka, mladica, lipljen, klijen, skobalj i dr.

U mjestu Djurdjevića tara nalazi se veliki most, čija je gradnja počela 1938. a završena 1940. godine. Ovaj most je vremenom postao jedan od simbola ove rijeke. Iako sagradjen ljudskom rukom, svojom idelanom linijom koja kad se posmatra iz visine izgleda kao jedna od Tarinih krivina na njenom dugom putu, uklopio se u ovaj prirodni ambijent kao da je i on sam građen moćnim prirodnim uticajima. U toku Drugog svjetskog rata je srušen da bi 1946. ponovo bio obnovljen. Dužina mosta iznosi 154 metra, a na najvisočijem luku dostiže visinu od 135 metara od Tarinih obala.

Sve ove ljepote i znamenitosti Suze Evrope ne znače nista dok bar jednom ne osjetite hladnoću i ukus čiste vode tarske, dok ne čujete huk njenih brzaka ili uživate u pogledu sa litica njenog kanjona. A kad se sve ili bar dio toga doživi, ostaje se vječno zaljubljen u Taru.